Nowy rok to dla wielu osób moment startu z własnym, choć niewielkim biznesem. Działalność nierejestrowana daje taką możliwość – bez konieczności wpisu do CEIDG, bez ZUS-u i z uproszczonym rozliczeniem podatkowym. Ale czy to oznacza całkowitą swobodę? I tak, i nie.
Działalność nierejestrowana, co to takiego?
Działalność nierejestrowana to forma sprzedaży lub świadczenia usług, która (choć prowadzona regularnie) nie jest uznawana za działalność gospodarczą w świetle ustawy Prawo przedsiębiorców. Warunkiem jest brak rejestracji firmy w ciągu ostatnich 60 miesięcy oraz niski przychód.
Do końca 2025 roku próg ten wynosił 75% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie. Od 2026 roku obowiązuje nowy limit – 225% minimalnej pensji kwartalnie. Przy wynagrodzeniu w wysokości 4806 zł oznacza to, że kwartalnie możesz zarobić do 10 813,50 zł brutto, aby dalej korzystać z tego uproszczonego modelu.
Ważne: Dochód z działalności nierejestrowanej rozliczasz raz w roku w formularzu PIT-36 jako przychód z innych źródeł – nie prowadzisz księgi przychodów i rozchodów, nie płacisz zaliczek i nie zgłaszasz się do ZUS.
Czy muszę ewidencjonować sprzedaż na działalności nierejestrowanej?
Pytanie, które powraca jak bumerang: czy osoba prowadząca działalność nierejestrowaną musi posiadać kasę fiskalną? Z punktu widzenia prawa gospodarczego nie prowadzisz firmy, z perspektywy ustawy o VAT – jak najbardziej jesteś traktowany jak przedsiębiorca. Przepisy nie różnicują „zarejestrowanych” i „niezarejestrowanych” – liczy się fakt regularnego świadczenia usług lub sprzedaży towarów w celach zarobkowych.
Oznacza to, że działalność nierejestrowana podlega pod ustawę o VAT, a zatem również pod przepisy dotyczące obowiązku ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej (art. 111 ust. 1 ustawy o VAT). Możesz mieć obowiązek stosowania kasy fiskalnej, nawet jeśli Twój przychód jest niewielki.
Potrzebujesz NIP
Aby korzystać z kasy fiskalnej, musisz posiadać numer identyfikacji podatkowej (NIP). W przypadku działalności nierejestrowanej numer ten otrzymasz, składając formularz NIP-7 z odpowiednim oznaczeniem. Obowiązek ten został potwierdzony w wielu interpretacjach podatkowych, m.in. przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.
Przegląd zmian
Mimo że przepisy pozostają w dużej mierze bez zmian, 2026 rok przynosi nową metodologię obliczania przychodu z działalności nierejestrowanej – kwartalną, a nie miesięczną. To ułatwienie, ale nie zmienia faktu, że niektóre czynności automatycznie wykluczają możliwość korzystania ze zwolnienia z kasy fiskalnej.
Kiedy kasa jest obowiązkowa?
Niezależnie od wysokości przychodu, kasa rejestrująca będzie konieczna, jeśli zajmujesz się m.in.:
- usługami fryzjerskimi,
- kosmetycznymi i kosmetologicznymi,
- naprawą pojazdów,
- sprzedażą alkoholu, papierosów, perfum czy sprzętu elektronicznego.
W takich przypadkach nawet jeśli działasz na małą skalę i korzystasz ze zwolnienia z VAT, musisz posiadać kasę fiskalną i wydawać paragony – dokładnie tak, jak każdy inny przedsiębiorca.
Z kolei osoby świadczące np. korepetycje czy rękodzielnicy sprzedający swoje produkty okazjonalnie – mogą korzystać z tzw. zwolnień przedmiotowych lub podmiotowych przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Finansów, o ile spełniają określone warunki.
Zwolnienia z kasy fiskalnej – kiedy są możliwe?
Jeśli prowadzisz działalność nierejestrowaną:
- nie przekraczasz 20 000 zł rocznie obrotu,
- nie wykonujesz usług lub sprzedaży z listy „wykluczonych” z rozporządzenia,
- oraz spełniasz dodatkowe warunki formalne,
…możesz być zwolniony z obowiązku stosowania kasy fiskalnej.
Jeśli masz wątpliwości, czy musisz mieć kasę fiskalną prowadząc działalność nierejestrowaną – warto skonsultować się ze specjalistą. Brak odpowiednich formalności może skutkować nieprzyjemnymi konsekwencjami podatkowymi, nawet jeśli skala Twojej działalności jest niewielka.
